Những thuật ngữ F&B người mới vào ngành bắt buộc phải biết

1. Thuật ngữ chung trong ngành FnB

Dù bạn làm ở bếp, sàn hay văn phòng, những thuật ngữ này sẽ xuất hiện thường xuyên trong các buổi họp, trao đổi hoặc báo cáo:

• POS (Point of Sale): Hệ thống quản lý bán hàng, bao gồm phần mềm và thiết bị giúp xử lý giao dịch, theo dõi đơn hàng, kiểm soát hàng tồn…
   
• FOH (Front of House): Khu vực tiếp xúc trực tiếp với khách, như sảnh, khu phục vụ, quầy lễ tân…
   
• BOH (Back of House): Khu vực phía sau không tiếp khách như bếp, kho, phòng quản lý…
   
• Service Charge: Phụ phí dịch vụ (thường là 5–10%) được cộng vào hóa đơn, khác với tip.
   

• KPI (Key Performance Indicator): Chỉ số đánh giá hiệu suất làm việc, có thể áp dụng cho từng bộ phận: bán hàng, phục vụ, quản lý đơn hàng…

  

2. Thuật ngữ tại khu vực nhà hàng (dịch vụ – phục vụ)

Khi bạn làm trong môi trường nhà hàng, đặc biệt là những nơi chuyên nghiệp hoặc quốc tế, các thuật ngữ tiếng Anh là “ngôn ngữ giao tiếp chính”. Một vài thuật ngữ quen thuộc:

• Reservation: Đặt bàn
   
• Walk-in: Khách đến không đặt trước
   
• No-show: Khách đặt bàn nhưng không đến
   
• Cover: Số khách phục vụ (ví dụ: “Hôm nay đạt 150 covers” tức là đã phục vụ 150 khách)
   
• Upselling: Kỹ thuật gợi ý khách gọi thêm món giá trị cao hơn
   
• Turnover rate: Tốc độ thay phiên bàn – chỉ số thể hiện khả năng xoay vòng khách nhanh hay chậm
   
• Runner: Nhân viên giao món từ bếp ra khu phục vụ
   

• 86’d (eighty-sixed): Món hết (ví dụ: “This dish is 86’d” tức là món đã hết nguyên liệu)
   

  

3. Thuật ngữ trong bếp – vận hành thực phẩm

Đây là khu vực nhiều áp lực, nơi mọi quy trình đều cần vận hành trơn tru. Một vài thuật ngữ phổ biến gồm:

• Mise en place: (Tiếng Pháp) – Chuẩn bị nguyên liệu và dụng cụ sẵn sàng trước khi nấu
   
• Expediter (Expo): Người trung gian giữa bếp và khu phục vụ, đảm bảo món ra đúng, đẹp, đủ
   
• Fire: Bắt đầu nấu món (thường dùng trong bếp nóng)
   
• Line cook: Đầu bếp phụ trách từng “line” riêng như chiên, xào, salad…
   
• Prep cook: Đầu bếp chuẩn bị nguyên liệu trước giờ phục vụ
   

• FIFO (First In, First Out): Nguyên tắc dùng nguyên liệu theo thứ tự nhập kho
   

  

4. Thuật ngữ cho khối văn phòng FnB

Khác với tưởng tượng “ngành FnB chỉ là bưng bê”, thực tế hiện nay nhiều doanh nghiệp FnB đang tuyển dụng mạnh mẽ các vị trí văn phòng như marketing, vận hành, đào tạo, tài chính…

Nếu bạn đang theo đuổi việc làm FnB ở khối văn phòng, đừng bỏ qua những thuật ngữ sau:

• COGS (Cost of Goods Sold): Giá vốn hàng bán – chỉ chi phí tạo ra món ăn/thức uống
   
• P&L (Profit and Loss Statement): Báo cáo lãi lỗ
   
• Menu Engineering: Phân tích hiệu quả các món ăn trên menu (dựa vào lợi nhuận, tần suất gọi…)
   
• SOP (Standard Operating Procedure): Quy trình vận hành chuẩn
   
• Mystery Shopper: Khách hàng ẩn danh kiểm tra chất lượng dịch vụ
   
• Brand Guidelines: Bộ quy tắc nhận diện thương hiệu
   
• Loyalty Program: Chương trình khách hàng thân thiết
   

• Franchise: Mô hình nhượng quyền thương hiệu

  

5. Thuật ngữ trong mảng hospitality & retail

FnB không chỉ dừng lại ở nhà hàng. Rất nhiều thương hiệu FnB vận hành trong hệ sinh thái rộng hơn, bao gồm khách sạn, quầy bar, quán cafe, cửa hàng tiện lợi hoặc chuỗi bán lẻ đồ ăn nhanh.

Một số thuật ngữ người mới nên biết:

• Concierge: Nhân viên hỗ trợ thông tin – đặt bàn, đặt tour… (thường có tại khách sạn 4–5 sao)
   
• Check-in / Check-out: Thuật ngữ quen thuộc với dịch vụ lưu trú
   
• Shelf Life: Thời hạn sử dụng (thường dùng trong bán lẻ)
   
• Shrinkage: Hao hụt hàng hóa do mất mát, hỏng, sai sót kho
   
• Grab & Go: Mô hình sản phẩm đóng gói sẵn, phục vụ nhanh

6. Từ viết tắt phổ biến trong báo cáo FnB

• QSR (Quick Service Restaurant): Mô hình thức ăn nhanh (ví dụ: Lotteria, KFC)
   
• FOH/BOH: Đã đề cập phía trên, cực kỳ phổ biến
   
• ADR (Average Daily Rate): Giá phòng trung bình (trong khách sạn)
   
• RevPAR (Revenue per Available Room): Doanh thu phòng trên mỗi phòng khả dụng

7. Một vài thuật ngữ nội bộ “giang hồ” hay dùng

Bên cạnh những thuật ngữ chuyên môn, mỗi thương hiệu FnB đều có “ngôn ngữ nội bộ” để giao tiếp nhanh – chủ yếu được hình thành từ văn hóa làm việc:

• Chạy bàn: Nghĩa là phục vụ khách (có thể là nhân viên full-time hoặc part-time)
• Bưng – bê – set up: Các bước phục vụ cơ bản
• Ra chốt bill: Đi đến bàn để tính tiền
• Dọn line: Thu dọn khu vực làm việc cuối ca
• Giao ca: Bàn giao công việc giữa các ca làm
   

8. Vì sao cần nắm vững thuật ngữ FnB?

Hiểu rõ các thuật ngữ không đơn thuần là “thuộc lòng từ vựng”, mà còn thể hiện bạn:

• Hiểu văn hóa ngành: Mỗi ngành đều có ngôn ngữ riêng, và FnB càng đặc biệt hơn vì tốc độ vận hành rất cao.
   
• Hòa nhập nhanh chóng: Trong 1 tuần thử việc, nếu bạn hiểu các chỉ đạo nội bộ bằng thuật ngữ, bạn đã đi trước người khác một bước.
   
• Ứng tuyển tự tin hơn: Dù là bạn đang tìm việc làm FnB ở khối văn phòng hay tuyến đầu, việc ghi đúng tên vị trí (F&B Supervisor, Brand Ops, v.v.) giúp CV chuyên nghiệp hơn rất nhiều.
   

• Thăng tiến dễ hơn: Nhiều thuật ngữ liên quan đến KPI, vận hành, tài chính – hiểu đúng từ đầu sẽ giúp bạn không bị “mù chữ chuyên ngành” khi làm báo cáo, họp với cấp trên.
   

  

9. Lời kết: Nắm vững thuật ngữ – vững vàng chặng đường sự nghiệp FnB

Ngôn ngữ là công cụ – và trong ngành FnB, nó còn là “passport” giúp bạn nhanh chóng hòa nhập, phát triển và thể hiện sự chuyên nghiệp của mình.

Dù bạn đang tìm việc tại nhà hàng, khách sạn, chuỗi cà phê, hay ở khối văn phòng như marketing, vận hành – việc hiểu rõ các thuật ngữ FnB sẽ giúp bạn mở khóa rất nhiều cánh cửa cơ hội.

—————————————————————————

Bạn đang tìm kiếm việc làm FnB?

Hãy truy cập Careerfnb.vn – nền tảng tuyển dụng chuyên biệt cho các vị trí văn phòng trong ngành FnB.

Tại đây, bạn sẽ tìm thấy hàng trăm cơ hội hấp dẫn từ các thương hiệu nhà hàng, chuỗi cafe, khách sạn và bán lẻ thực phẩm – cùng lộ trình phát triển sự nghiệp FnB rõ ràng và bài bản.